In de afgelopen maanden zijn de eerste zeven stappen van het achtvoudige pad van Patañjali voorbij gekomen: Yama’s, Niyama’s, Asana’s, Pranayama, Pratyahara, Dharana & Dhyana. In deze blog sluiten we af met de laatste stap: Samadhi, oftewel eenzijn.

Het achtvoudige pad in het kort

Het achtvoudige pad is gebaseerd op de Yoga Sutra’s van Patañjali. Deze Sutra’s vormen de basistekst van de klassieke yoga, een van de zes filosofische scholen uit het hindoeïsme. Ze behoren tot de oudste boeken van wijsheid ooit geschreven. Patañjali zet hierin de wetenschap van de yoga op vrij ingewikkelde wijze uiteen. Eenvoudig samengevat vind hij dat yoga allesomvattend is en wil hij dan ook graag de essentie tot één geheel samenvoegen.

Deze onderdelen vormen het achtvoudige pad: 1. Yama’s (onthouding), 2. Niyama’s (zelfonthouding), 3. Asana’s (yogahoudingen), 4. Pranayama (ademhalingsoefeningen), 5. Pratyahara (terugtrekken van de zintuigen), 6. Dharana (focus op 1 punt), 7. Dhyana (meditatie) en 8. Samadhi (eenzijn).

Stap 8: Samadhi

Samadhi is de staat van bewustzijn waarin de menselijke geest door perfecte meditatie één is geworden met het object van meditatie, vrij van enige activiteit. Samadhi wordt ook wel omschreven als diepe contemplatie, trance, heelheidsbeleving of eenwording.

Samyama

Deze stap staat eigenlijk nooit op zichzelf maar vormt een geheel met de eerder besproken 6e en 7e stappen van het achtvoudige pad. Deze drie-eenheid van geestelijke of innerlijke onderdelen kun je zien als het hoogste stadium van concentratie, genaamd: Samyama. 

Even op een rij

  • Dharana is het fixeren van het bewustzijn op één punt of voorwerp.
  • Dhyana is de ononderbroken stroom van de aandacht daarop.
  • Samadhi treedt op wanneer het object van dhyana er het onderwerp van wordt, waardoor het zelfbewustzijn verdwijnt en men opgaat in het voorwerp van meditatie.

Samyama is dus eigenlijk het vermogen om in één vloeiende beweging van de geest van dharana over te gaan in dhyana en samadhi. Hierdoor word je verlicht met wijsheid. Samyama kan op verschillende onderwerpen worden gericht en gaat vaak gepaard met een euforische extase of gelukzalige vrede.

Proces

Denk nu vooral niet dat de staat van Samadhi zomaar voor iedereen te bereiken is en maak er al helemaal geen doel van. Ten eerste omdat alleen diegenen die hun leven wijden aan het achtvoudige pad daarbij in de buurt zullen komen. En dat is met alle ballen die wij in de tegenwoordige tijd in de lucht houden bijna niet te doen. Ten tweede, en dat is voor mij de belangrijkste, het gaat niet om het behalen van een doel maar om wat je leert op de weg er naar toe.

In de woorden van de Buddha:

There is no path to happiness, happiness is the path

Dus onderzoek, lees, speel, oefen, ontdek en filosofeer om je alle stappen van het pad steeds wat meer eigen te maken. Dit is een reis waar je je hele leven over kan doen. Elke keer ontdek je weer iets nieuws. Ook zal je merken dat je gaandeweg zelf zowel lichamelijk als geestelijk verandert. Observeer dit met nieuwsgierigheid, reflecteer hier eens in de zoveel tijd op en vergeet vooral niet te genieten van het leven!

To-be-continued…

Met het beschrijven van deze laatste stap komt mijn persoonlijke ervaring met het achtvoudige pad van Patañjali ten einde. Maar, ook ik ben nog lang niet klaar met ontdekken en vervolg met een open mind mijn reis. Wat ik gaandeweg leer en mij aanspreekt probeer ik toe te passen in het dagelijks leven, zowel privé als in werksituaties. In de toekomst vertel ik daar graag meer over. Zo ontdek je in mijn volgende blog hoe je door het hebben van een goed contact met jezelf en de ander ervoor kan zorgen dat de automatische piloot het niet overneemt tijdens de waan van de dag.